Badanie kału na krew utajoną ma na celu wykrycie domieszki krwi niewidocznej gołym okiem. Wynik dodatni testu mówi, że istnieje krwawienie do światła przewodu pokarmowego. Przyczyna krwawienia może być różnorodna. Badanie kału na krew utajoną wykonuje się jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego oraz w celu oceny drogi utraty żelaza u chorych z jego niedoborem.
Przygotowanie do badania
Składniki pożywienia nie mają wpływu na wynik testu, wykorzystywanego w badaniu kału na krew utajoną (przed badaniem nie jest wymagana specjalna dieta).
Do badania należy pobrać próbkę kału wielkości orzecha laskowego do specjalnego, jednorazowego pojemnika.
Specjalne, jednorazowe pojemniki można otrzymać w punkcie pobrań lub zakupić w aptece.
Należy przygotować 3 próbki kału pobrane z różnych dni.
Jeżeli 3 próbki pochodzą z trzech kolejnych dni, mogą być dostarczone do punktu pobrań ostatniego dnia pobierania (próbki przechowywać w lodówce); jeżeli odstęp czasowy pomiędzy kolejnymi próbkami jest większy, próbki należy dostarczać każdorazowo po pobraniu.
Data ostatecznej interpretacji wyniku badania jest uzależniona od daty dostarczenia ostatniej z 3 próbek kału. W związku z tym odstępy czasowe między przekazanymi próbkami nie powinny być zbyt długie.
W celu ułatwienia wypróżnienia nie należy stosować leków zmiękczających stolec np. czopków, leków przeczyszczających.
48 h przed badaniem nie należy spożywać alkoholu i aspiryny, gdyż mogą spowodować podrażnienie przewodu pokarmowego.
Badanie kału na krew utajoną nie wykonuje się:
- Podczas miesiączki
- Podczas leczenia stomatologicznego (krwawiące dziąsła)
- Gdy pacjent ma krwawiące hemoroidy
Kał należy oddać do czystego, suchego naczynia lub na czysty papier.
Niedopuszczalne jest pobieranie kału z muszli klozetowej, ponieważ woda i mocz niszczą trofozoity („aktywne” formy pasożytów)
Przy pomocy łopatki będącej częścią pojemnika do poboru kału, należy pobrać z różnych miejsc porcję kału wielkości orzecha włoskiego i umieścić ją w pojemniku.
Pobierając próbkę należy zwrócić uwagę na widoczne człony tasiemca, dojrzałe postacie pasożytów bądź podejrzane struktury mogące być fragmentami ciał pasożytów i umieścić je w pojemniku. Pojemnik należy opisać imieniem i nazwiskiem osoby badanej.
Próbki kału do badania parazytologicznego najlepiej jest pobrać przed rozpoczęciem leczenia, ponieważ wiele leków utrudnia rozpoznanie inwazji przewodu pokarmowego np. związki baru, bizmutu. Magnezu, leki przeciwgorączkowe, olej rycynowy, niektóre antybiotyki.
Pojemnik należy dostarczyć do laboratorium w możliwie jak najkrótszym czasie.
Kał może być przechowywany w temp. pokojowej 2-3 godz. Jeśli nie może dotrzeć do laboratorium, w tym czasie musi być przechowywany w temp. 4-8 ⁰C.
Kału w postaci płynnej nie należy przechowywać i trzeba natychmiast dostarczyć próbkę do laboratorium.
Ujemny wynik jednorazowego badania nie wyklucza zarażenia pasożytem. Wskazane jest 3-krotne badanie kału w odstępach 2-3- dniowych (związane jest to z okresowym pojawianiem się jaj pasożytów w kale).
Każdą próbę kału należy dostarczyć do laboratorium niezwłocznie po pobraniu.
Badanie kału w kierunku owsików należy wykonać rano po przebudzeniu (przed podmyciem się i defekacją):
- metodą przylepca: przylepiec zakupiony w aptece należy odkleić od szkiełka i rozchylając fałdy w okolicy ujścia odbytu przyłożyć go do skóry dociskając parokrotnie palcem, po czym odkleić i możliwie jak najdokładniej przylepić do szkiełka, starając się, aby nie powstały pęcherzyki powietrza.
- metodą pałeczki celofanowej: do końca pałeczki plastikowej lub drewnianej należy przyczepić gumką lub nitką zwilżony kawałek papieru celofanowego. Tak przygotowana pałeczką należy wykonać wymaz z odbytu, wsuwając ją ruchem obrotowym na głębokość 1-2 mm do otworu odbytowego. Pałeczkę z wymazem należy umieścić w zakorkowanej próbówce.
Cennik badań do pobrania w formacie PDF
